حاج بکتاش ولی و طریقت بکتاشیه: حلقه پیوند عرفان ایرانی و روح تسامح در جهان اسلام
کتاب «حاج بکتاش ولی و طریقت بکتاشیه» تألیف دکتر علیاکبر ولایتی، به معرفی یکی از مهمترین شخصیتهای عرفان اسلامی در سدههای میانی و بنیانگذار طریقتی میپردازد که نقش مؤثری در پیوند فرهنگ ایرانی، اندیشه صوفیانه و تسامح دینی در سرزمینهای عثمانی داشته است.
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
حاج بکتاش ولی، از عارفان قرن هفتم هجری، با تکیه بر آموزههای سلوکی مبتنی بر محبت، خدمت، عرفان و عقلانیت دینی، نحلهای را پایهگذاری کرد که بعدها در قالب طریقت بکتاشیه گسترش یافت و در درون خود تلفیقی از عرفان علوی، سنت ایرانی و روح کلامی اسلام ناب را حفظ نمود. دکتر ولایتی در این کتاب، سیر تاریخی شکلگیری این طریقت، ارتباط آن با جریانهای فکری خراسان و آناطولی، و نقش حاج بکتاش در ایجاد گفتوگوی معنوی میان تشیع و تصوف را به دقت بررسی میکند.
این اثر پژوهشی از دکتر علیاکبر ولایتی بخشی از مجموعهی معرفی چهرههای اثرگذار تمدن اسلامی–ایرانی است که در آن، زندگی، اندیشه و میراث معنوی حاج بکتاش ولی با رویکردی تاریخی، فرهنگی و مذهبی تحلیل میشود. نویسنده ضمن تبیین زمینههای فکری و اجتماعی پیدایش بکتاشیه، نشان میدهد که چگونه این طریقت از عناصر عرفان ایرانی و فرهنگ شیعی تأثیر گرفته و توانسته در دوره عثمانی پل ارتباطی میان اسلام عقلانی، تصوف اخلاقی و عشقمحور ایرانی باشد. کتاب حاضر برای علاقهمندان به تاریخ عرفان اسلامی، طریقتهای صوفیانه، پیوندهای فرهنگی ایران و آناتولی، و مطالعات تمدنی منبعی مستند، تحلیلی و خواندنی است.