ابوسعید ابوالخیر؛ عارفِ شادی، سماع و اخلاقِ عاشقانه در تاریخ تصوف ایرانی
ابوسعید ابوالخیر از برجستهترین و تأثیرگذارترین عارفان قرن پنجم هجری است که نام او با تصوف خراسانی، سماع، عشق الهی و اخلاقِ مداراجویانه پیوند خورده است. او عارفی بود که عرفان را از قالبهای خشک تعلیمی بیرون آورد و به زیست روزمره، شادی، شفقت و خدمت به انسان پیوند زد؛ رویکردی که نقش مهمی در مردمیشدن تصوف ایرانی ایفا کرد.
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
دکتر علیاکبر ولایتی در این کتاب، با نگاهی تاریخی و تحلیلی، سیمای فکری و عملی ابوسعید را ترسیم میکند و نشان میدهد که چگونه آموزههای او دربارهٔ محبت، تساهل، سماع و بیاعتنایی به ظاهرگرایی افراطی، زمینهساز شکلگیری سنتی پایدار در عرفان اسلامی و تأثیرگذار بر عارفانی چون عطار و مولوی شد.
کتاب «ابوسعید ابوالخیر» از مجموعه آثار پژوهشی دکتر علیاکبر ولایتی است که به بررسی زندگی، اندیشه و جایگاه عرفانی این عارف نامدار خراسان میپردازد. نویسنده با تکیه بر منابع معتبر تاریخی و متون کهن صوفیانه، ابوسعید را بهعنوان یکی از بنیانگذاران تصوف اخلاقمحور و انسانگرا معرفی میکند؛ عارفی که عرفان را با شادی، عشق و کرامت انسانی درآمیخت.
در این اثر، ضمن تحلیل آموزههای عرفانی ابوسعید، به نقش او در تحول مفاهیمی چون سماع، خانقاه، رابطهٔ مراد و مرید و اخلاق اجتماعی صوفیانه پرداخته میشود. این کتاب منبعی ارزشمند برای پژوهشگران عرفان اسلامی، تاریخ تصوف، ادبیات عرفانی و مطالعات فرهنگ ایرانی–اسلامی بهشمار میآید.