دقیقی طوسی؛ پیشگام حماسهسرایی ملی و نخستین راوی منظوم تاریخ ایران پیش از اسلام
دقیقی طوسی از نخستین شاعران بزرگ حماسی زبان فارسی است که نام او با آغاز روایت منظوم تاریخ و اسطورههای ایران باستان گره خورده است. او شاعری آرمانگرا و تاریخمحور بود که پیش از فردوسی، رسالت احیای هویت ایرانی و بازگویی سرگذشت پادشاهان کهن را در قالب شعر فارسی بر عهده گرفت و راهی را گشود که بعدها با شاهنامه به اوج رسید.
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
دکتر علیاکبر ولایتی در این کتاب، با نگاهی تحلیلی و تاریخی، جایگاه دقیقی را در شکلگیری سنت حماسی فارسی بررسی میکند و نشان میدهد که چگونه هزار بیت دقیقی در داستان گشتاسپ و ظهور زرتشت بهمثابه حلقهای سرنوشتساز میان تاریخ، اسطوره و ادب ملی ایران عمل کرده است؛ میراثی که فردوسی آن را پاس داشت و در شاهنامه جاودانه ساخت.
کتاب «دقیقی طوسی» از مجموعه آثار پژوهشی دکتر علیاکبر ولایتی است که به بررسی زندگی، اندیشه و نقش ادبی این شاعر قرن چهارم هجری میپردازد. نویسنده با بهرهگیری از منابع معتبر تاریخی و ادبی، جایگاه دقیقی را بهعنوان نخستین شاعر حماسهسرای ملی و آغازگر روایت منظوم تاریخ ایران پیش از اسلام تبیین میکند.
در این اثر، ضمن تحلیل سبک شعری دقیقی، به پیوند اندیشه او با هویت ایرانی، دین زرتشتی و سیاست فرهنگی عصر سامانی پرداخته میشود و اهمیت هزار بیت باقیمانده از او در تکوین شاهنامه فردوسی برجسته میگردد. این کتاب منبعی ارزشمند برای پژوهشگران ادبیات فارسی، تاریخ فرهنگ ایران، مطالعات حماسه و هویت ملی بهشمار میآید.