شهابالدین سهروردی؛ شیخ اشراق و بنیانگذار فلسفه نور و شهود در ایران اسلامی
شهابالدین یحیی بن حبش سهروردی، ملقب به شیخ اشراق و شیخ مقتول، از بزرگترین فیلسوفان تاریخ ایران و بنیانگذار مکتب فلسفی حکمت اشراق است که با تلفیق استدلال و شهود، حکمت خسروانی ایران باستان را با اندیشههای اسلامی و یونانی پیوند زد . کتاب «شهابالدین سهروردی (شیخ اشراق)» از مجموعهٔ «ولایتی» انتشارات امیرکبیر، دریچهای است به زندگی پرماجرا، اندیشههای تابناک و آثار جاودان این فیلسوف نامدار ایرانی .
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
این کتاب که شصت و چهارمین جلد از مجموعهٔ «آفرینندگان فرهنگ و تمدن اسلام و بوم ایران» (ولایتی) به قلم دکتر علیاکبر ولایتی است، با زبانی شیوا و مستند به بررسی ابعاد گوناگون شخصیت و اندیشهٔ شهابالدین سهروردی میپردازد . شیخ اشراق در سال ۵۴۹ هجری قمری در دهکدهٔ سهرورد زنجان دیده به جهان گشود و پس از سفری پرماجرا در طلب دانش، سرانجام در سال ۵۸۷ قمری در زندان ملکظاهر پسر صلاحالدین ایوبی در حلب به شهادت رسید . کتاب حاضر ضمن مرور زندگی پرفرازونشیب این فیلسوف بزرگ، به معرفی مهمترین آثار او از جمله «حکمةالاشراق»، «تلویحات»، «مطارحات»، «مقاومات» و رسالههای رمزیاش مانند «عقل سرخ»، «آواز پر جبرئیل» و «صفیر سیمرغ» میپردازد و تأثیر ژرف او را بر فلسفه اسلامی و عرفان ایرانی به تصویر میکشد .
مشخصات کتاب :نویسنده: علیاکبر ولایتیناشر: انتشارات امیرکبیرتاریخ نشر: تیر ۱۳۹۲تعداد صفحات: ۱۳۶ صفحهقطع: جیبیشمارگان: ۲۰۰۰ نسخه
ساختار و محتوای کتاب :کتاب «شهابالدین سهروردی (شیخ اشراق)» در شش فصل تدوین شده است:عصر سهروردی: مروری بر اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران در دورهٔ سلجوقیان و ایوبیان که سهروردی در آن میزیست.زندگی سهروردی: شرح حال این فیلسوف بزرگ از تولد در سهرورد، سفرهای علمی به مراغه، اصفهان، دیاربکر و حلب، و سرانجام شهادت او در زندان . در این بخش به تولد، نام و القاب او و همچنین روایت قطبالدین اشکوری از زندگی شیخ اشاره شده است .آثار سهروردی: معرفی مهمترین تألیفات شیخ اشراق از جمله «حکمةالاشراق» (مهمترین اثر او که دربردارندهٔ آخرین آرای فلسفیاش است)، «تلویحات»، «مطارحات»، «مقاومات»، «پرتونامه»، «الواح عمادیه»، «هیاکل النور» و رسالههای رمزیاش چون «صفیر سیمرغ»، «رسالةالطیر»، «عقل سرخ»، «آواز پر جبرئیل»، «روزی با جماعت صوفیان» و «کلمة التصوف» .اندیشهها و آرای سهروردی: تبیین نظام فلسفی شیخ اشراق بر اساس نور و شهود، معرفی عوالم هستی (نورالانوار، انوار قاهره، انوار متکافئه)، و بررسی نسبت او با تشیع و عرفان .تأثیر سهروردی بر آیندگان: بررسی نقش و تأثیر عمیق مکتب اشراق بر فیلسوفان پسین از جمله میرداماد، ملاصدرا، ملامحسن فیض کاشانی و عبدالرزاق لاهیجی .کتابشناسی: معرفی منابع و مآخذ معتبر برای مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ زندگی و آثار شیخ اشراق.اهمیت کتاب:دریچهای به جهان فلسفه اشراق: این کتاب فرصتی است برای آشنایی با فیلسوفی که به تعبیر برخی، همانند فردوسی که زندهکنندهٔ زبان فارسی بود، او احیاکنندهٔ فکر و حکمت ایران پیش از اسلام در دوران اسلامی به شمار میرود .منبعی معتبر و در عین حال ساده: اثری مستند به قلم یکی از پژوهشگران معاصر که با زبانی روان برای مخاطب عام، بهویژه جوانان و نوجوانان، نگاشته شده است.معرفی میراث ماندگار: شناخت سهروردی، شناخت بخش مهمی از تاریخ فلسفه و عرفان ایران زمین است و این کتاب به خوبی از عهدهٔ این معرفی برمیآید.
کلام آخر:اگر به دنبال کتابی مختصر، مفید و معتبر برای آشنایی با شهابالدین سهروردی (شیخ اشراق)، این فیلسوف نامدار و بنیانگذار حکمت اشراق هستید، کتاب «شهابالدین سهروردی (شیخ اشراق)» از مجموعهٔ «ولایتی» انتشارات امیرکبیر انتخابی ارزشمند است. این کتاب شما را به سفری در دنیای نور و شهود و اندیشهٔ والای فلسفه ایرانی میبرد و با زندگی و آثار اندیشمندی آشنا میسازد که قرنهاست افق تفکر اسلامی را روشن نگاه داشته است.