شهید ثانی؛ فقیه نامدار شیعه و نویسندهٔ جاودانهٔ «شرح لمعه»
زینالدین بن علی عاملی جُبَعی، مشهور به شهید ثانی، از بزرگترین فقیهان شیعه در قرن دهم هجری است که با تألیف اثر جاویدان «الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة» (معروف به شرح لمعه)، نام خود را برای همیشه در تاریخ فقه و حوزههای علمیه شیعه جاودانه ساخت. کتاب «شهید ثانی» از مجموعهٔ «ولایتی» انتشارات امیرکبیر، دریچهای است به زندگی پرماجرا، سفرهای علمی و آثار گرانسنگ این عالم فرزانه .
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
این کتاب که در مجموعهٔ «ولایتی» (معرفی مفاخر و مشاهیر ایرانزمین) به قلم دکتر علیاکبر ولایتی نگاشته شده، با زبانی شیوا و مستند به بررسی ابعاد گوناگون شخصیت شهید ثانی میپردازد . شهید ثانی در سال ۹۱۱ هجری قمری در روستای جُبَع در منطقهٔ جبل عامل لبنان دیده به جهان گشود و در خاندانی پرورش یافت که همه از عالمان و دانشمندان شیعه بودند، تا آنجا که خاندان وی به «سلسلة الذهب» شهرت یافتند . او برای فراگیری دانش، سفرهای متعددی به مراکز علمی جهان اسلام از جمله دمشق، مصر، حجاز، عراق و قسطنطنیه (استانبول) انجام داد و از استادان شیعه و سنی بهره برد . کتاب حاضر ضمن مرور زندگی پرفایدهٔ این دانشمند فرزانه، به معرفی مهمترین اثر او یعنی «شرح لمعه» که از متون اصلی درسی حوزههای علمیه شیعه است و دیگر تألیفات ارزشمندش میپردازد و جایگاه والای او را در فقه و فرهنگ تشیع به تصویر میکشد .
مشخصات کتاب :نویسنده: علیاکبر ولایتیناشر: انتشارات امیرکبیرتاریخ نشر: مهر ۱۳۹۱تعداد صفحات: ۱۴۴ صفحهقطع: جیبیشابک: 978-964-303-475-7
ساختار و محتوای کتاب:کتاب «شهید ثانی» در این مجموعه، با توجه به حجم متناسب و قطع جیبی آن، معمولاً شامل بخشهای زیر است:زندگینامه: شرح حال شهید ثانی از تولد در خاندانی علمی در جبل عامل، تحصیلات مقدماتی نزد پدر، و سفرهای پرماجرای علمی او به مراکز مهم جهان اسلام برای تکمیل دانش خویش .استادان و شاگردان: معرفی استادان برجستهای که شهید ثانی در محضر آنان تلمذ کرد، از جمله محقق کرکی (دخترش همسر شهید ثانی شد)، سید حسن بن جعفر کرکی و شمسالدین محمد بن مکی. همچنین معرفی شاگردان نامداری چون حسین بن عبدالصمد حارثی (پدر شیخ بهایی) و نورالدین علی بن حسین موسوی عاملی .آثار و تألیفات: مروری بر مهمترین تألیفات شهید ثانی، به ویژه اثر جاویدان او «الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة» (شرح لمعه) که همچنان از متون اصلی درسی حوزههای علمیه شیعه است. دیگر آثار او مانند «مسالک الافهام» (شرح شرایع الاسلام)، «تمهید القواعد» و «کشف الریبه» نیز در این بخش معرفی میشوند .ویژگیهای علمی و اخلاقی: اشاره به جامعیت علمی شهید ثانی که افزون بر فقه و اصول، در فلسفه، عرفان، طب و نجوم نیز آگاهی داشت. همچنین به زهد و تقوای فوقالعاده او اشاره میشود که شبها برای تأمین معاش خانوادهاش هیزمکشی میکرد و صبح به تدریس مینشست . نکتهٔ قابل توجه دیگر، تدریس مذاهب پنجگانه اسلامی (جعفری، حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی) توسط او در بعلبک بود که نشاندهندهٔ تسلط کمنظیرش بر فقه تطبیقی است .شهادت: اشاره به چگونگی شهادت این عالم بزرگوار که سرانجام در راه اعتقاداتش به شهادت رسید و پیکر مطهرش را به دریا افکندند .اهمیت کتاب:دریچهای به جهان یک فقیه نامدار: این کتاب فرصتی است برای آشنایی با شخصیتی که آثارش قرنهاست چراغ راه طلاب و فقیهان شیعه است.منبعی معتبر و در عین حال ساده: اثری مستند به قلم یکی از پژوهشگران معاصر که با زبانی روان برای مخاطب عام، بهویژه جوانان و نوجوانان، نگاشته شده است.معرفی میراث ماندگار: شناخت شهید ثانی، شناخت بخش مهمی از تاریخ فقه و فرهنگ تشیع است و این کتاب به خوبی از عهدهٔ این معرفی برمیآید.
کلام آخر:اگر به دنبال کتابی مختصر، مفید و معتبر برای آشنایی با شهید ثانی، این فقیه بزرگ و نویسندهٔ شرح لمعه هستید، کتاب «شهید ثانی» از مجموعهٔ «ولایتی» انتشارات امیرکبیر انتخابی ارزشمند است. این کتاب شما را به سفری در روزگار شکوفایی فقه شیعه در قرن دهم هجری میبرد و با جهانی از علم، تقوا و مجاهدت در راه اعتقادات در وجود یک شخصیت والا آشنا میسازد.