شیخ بهایی؛ نابغهٔ جامعالعلوم عصر صفوی و تجسم پیوند دین و دانش
بهاءالدین محمد عاملی، مشهور به شیخ بهایی، بیگمان یکی از درخشانترین چهرههای تاریخ تمدن ایران و اسلام است؛ دانشمندی که در سدهٔ دهم و یازدهم هجری در گسترهٔ وسیعی از علوم از فقه و فلسفه گرفته تا ریاضیات و نجوم، و از معماری و مهندسی تا شعر و عرفان، صاحبنظر و صاحباثر بود. کتاب «شیخ بهایی» از مجموعهٔ «ولایتی» انتشارات امیرکبیر، پرده از ابعاد گوناگون زندگی و آثار این نابغهٔ کمنظیر برمیدارد.
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
این کتاب که در مجموعهٔ «ولایتی» (معرفی مفاخر و مشاهیر ایرانزمین) به قلم دکتر علیاکبر ولایتی نگاشته شده، با زبانی شیوا و مستند به بررسی شخصیت چندوجهی شیخ بهایی میپردازد . شیخ بهایی (۹۲۵-۱۰۰۰ خورشیدی) که در بعلبک لبنان دیده به جهان گشود، در نوجوانی به همراه پدرش به ایران مهاجرت کرد و در قزوین و سپس اصفهان بالید . او سالها منصب شیخالاسلامی پایتخت صفوی را در دورهٔ شاه عباس بزرگ بر عهده داشت و در کنار مسئولیتهای دینی و سیاسی، به تألیف بیش از ۹۵ کتاب و رساله در زمینههای گوناگون پرداخت . کتاب حاضر ضمن مرور زندگی پرفایدهٔ این دانشمند فرزانه، به معرفی مهمترین آثار او از «کشکول» و «اربعین» گرفته تا «خلاصة الحساب» و «جامع عباسی» میپردازد و جایگاه بیبدیل او را در فرهنگ و تمدن ایران زمین به تصویر میکشد .
مشخصات کتاب :نویسنده: علیاکبر ولایتی ناشر: انتشارات امیرکبیرسال نشر: آبان ۱۳۹۱تعداد صفحات: ۱۹۲ صفحه قطع: جیبیشابک: 978-964-303-470-2
ساختار و محتوای کتاب:کتاب «شیخ بهایی» در این مجموعه، با توجه به حجم متناسب و قطع جیبی آن، معمولاً شامل بخشهای زیر است:زندگینامه: شرح حال شیخ بهایی از تولد در خاندانی علمی در جبل عامل، مهاجرت به ایران در دوران نوجوانی، تحصیل در محضر پدر (عزالدین حسین عاملی) و دیگر استادان بزرگ، تا رسیدن به مرتبهٔ شیخالاسلامی اصفهان و نقش آفرینی در دورهٔ طلایی حکومت صفوی .استادان و شاگردان: معرفی استادان برجستهای چون ملا عبدالله بهابادی و افضل قاینی، و شاگردان نامداری همچون ملاصدرا، ملامحسن فیض کاشانی و محمدتقی مجلسی (مجلسی اول) که هر یک از ارکان فکری و علمی ایران زمین به شمار میروند .آثار و تألیفات: مروری بر گسترهٔ وسیع تألیفات شیخ بهایی در علوم اسلامی (الاربعون حدیثا، جامع عباسی، زبده الاصول)، ریاضیات و نجوم (خلاصة الحساب، تشریح الافلاک)، و ادبیات و عرفان (کشکول، نان و حلوا، شیر و شکر، موش و گربه)
خدمات علمی و معماری: اشاره به نقش شیخ بهایی در طراحی شهری و معماری اصفهان صفوی، از جمله همکاری در ساخت مسجد امام (شاه) و مسجد شیخ لطفالله، و نیز ابتکاراتی مانند تقسیم آب زایندهرود و ساخت منارجنبان .اهمیت کتاب:دریچهای به جهان یک نابغه: این کتاب فرصتی است برای آشنایی با شخصیتی که به حق او را «همهچیزدان» عصر خود خواندهاند و الگویی تمامعیار از پیوند علم و دین به شمار میرود .منبعی معتبر و در عین حال ساده: اثری مستند به قلم یکی از پژوهشگران معاصر که با زبانی روان برای مخاطب عام، بهویژه جوانان و نوجوانان، نگاشته شده است .
معرفی میراث ماندگار: شناخت شیخ بهایی، شناخت بخش مهمی از تاریخ علم، دین و هنر ایران در عصر صفوی است و این کتاب به خوبی از عهدهٔ این معرفی برمیآید.
کلام آخر:اگر به دنبال کتابی مختصر، مفید و معتبر برای آشنایی با شیخ بهایی، این نابغهٔ بینظیر تاریخ ایران هستید، کتاب «شیخ بهایی» از مجموعهٔ «ولایتی» انتشارات امیرکبیر انتخابی ارزشمند است. این کتاب شما را به سفری در روزگار شکوفایی دانش و هنر در ایران صفوی میبرد و با جهانی از علم، عرفان، ادب و هنر در وجود یک شخصیت والا آشنا میسازد.