کمال خجندی؛ غزلسرای بلندآوازهٔ قرن هشتم در آیینهٔ آثار
کمال خجندی، شاعر و عارف نامدار سدهٔ هشتم هجری، از چهرههای درخشان ادب پارسی در فراسوی مرزهای امروزین ایران است. کتاب «کمال خجندی» از مجموعهٔ «ولایتی» انتشارات امیرکبیر، دریچهای است به زندگی، اندیشه و اشعار این شاعر بزرگ تاجیکتبار که در شهر خجند زاده شد و در تبریز به اوج شهرت رسید.
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
این کتاب که در مجموعهٔ «ولایتی» (معرفی مفاخر و مشاهیر ایرانزمین) منتشر شده، با زبانی ساده و روان به بررسی ابعاد مختلف شخصیت کمال خجندی میپردازد. کمالالدین مسعود خجندی، معروف به «شیخ کمال» و «پیرِ ساعتساز»، اگرچه در ماوراءالنهر متولد شد، اما دورهٔ اوج شکوفایی خود را در تبریز و در جوار سلاطین جلایری و مظفری گذراند. اشعار او که عمدتاً در قالب غزل سروده شدهاند، سرشار از مضامین عاشقانه و عارفانه است و او را از جمله شاعران طراز اول سبک عراقی (یا مکتب وقوع) معرفی میکند. کتاب حاضر ضمن ارائهٔ گزیدهای از اشعار، تصویری جامع از جایگاه ادبی و عرفانی این شاعر بزرگ ارائه میدهد.
ساختار و محتوای کتاب:کتاب «کمال خجندی» در این مجموعه، معمولاً شامل بخشهای زیر است:زندگینامه: شرح حال کمال خجندی از ولادت در خجند (تاجیکستان امروزی) تا کوچ به تبریز و وفات در آن دیار. به ارتباط او با شخصیتهای مهم آن دوره مانند سلطان اویس جلایری و تأثیرپذیری او از فضای فرهنگی و عرفانی تبریز پرداخته میشود.آثار و سبک شعری: معرفی ویژگیهای سبکی کمال خجندی. او را از جمله غزلسرایان بزرگ پس از سعدی و پیش از حافظ میدانند و برخی معتقدند حافظ شیرازی از اشعار او تأثیر پذیرفته است.نمونهاشعار: گزیدهای از زیباترین غزلها و رباعیات او با توضیحاتی دربارهٔ مضامین آنها. اشعار کمال خجندی سرشار از اصطلاحات عرفانی و تصاویر بدیع است. تخلص او «کمال» در پایان اشعارش آمده است.اهمیت کتاب:منبعی مناسب برای آشنایی اولیه: برای کسانی که میخواهند اولین آشنایی جدی خود را با این شاعر بزرگ آغاز کنند، این کتاب گزینهٔ بسیار مناسبی است.زبان ساده: برخلاف برخی کتابهای تخصصی دانشگاهی، این کتاب با قلمی روان نوشته شده و برای عموم خوانندگان قابل استفاده است.معرفی چهرههای فرامرزی: کمال خجندی نمادی از پیوستگی فرهنگی و زبانی در گسترهٔ ایران بزرگ فرهنگی است و این کتاب به خوبی به این پیوستگی اشاره میکند.
کلام آخر:
اگر به دنبال کتابی مختصر، مفید و معتبر برای آشنایی با کمال خجندی، این شاعر عارفمسلک و غزلسرای شیرینسخن هستید، کتاب «کمال خجندی» از مجموعهٔ «ولایتی» انتشارات امیرکبیر انتخاب هوشمندانهای خواهد بود. این کتاب شما را به دنیای لطافت و عرفان شرقی میبرد و گوشهای از شکوه ادب پارسی را در قرن هشتم به نمایش میگذارد.