سیداسماعیل جرجانی: بنیان‌گذار پزشکی فارسی‌نویس و معمار مکتب ایرانی طب اسلامی

اسماعیل بن حسین بن احمد جرجانی، مشهور به سیداسماعیل جرجانی، از برجسته‌ترین پزشکان ایرانی در دوران اسلامی و از چهره‌های تأثیرگذار تاریخ علم پزشکی است. این عالم بزرگ شیعی نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری مکتبی نو در پزشکی ایران ایفا کرد؛ مکتبی که ویژگی ممتاز آن، نگارش آثار پزشکی به زبان فارسی بود. تا پیش از جرجانی، زبان غالب آثار پزشکی، عربی بود و تألیف علمی به فارسی رواج چندانی نداشت، اما جرجانی با جسارتی علمی و فرهنگی، راهی تازه گشود که تأثیر آن تا قرن‌ها در پزشکی ایران باقی ماند.

سیداسماعیل جرجانی: بنیان‌گذار پزشکی فارسی‌نویس و معمار مکتب ایرانی طب اسلامی
آثار جرجانی سنگ‌بنای استواری برای توسعه و گسترش پزشکی فارسی‌نویس شد و امکان انتقال دانش طب را به طیف گسترده‌تری از دانش‌پژوهان و طبیبان ایرانی فراهم کرد. در میان تألیفات او، کتاب «ذخیرۀ خوارزمشاهی» جایگاهی ممتاز دارد؛ اثری جامع و دایره‌المعارفی که بخش‌های گوناگون پزشکی اسلامی را در بر می‌گیرد، از بیماری‌شناسی و روش‌های درمان گرفته تا داروشناسی، گیاه‌داروشناسی و مباحث بنیادین مربوط به پیشگیری و رفع بیماری‌ها.سیداسماعیل جرجانی را می‌توان حلقه‌ای اساسی در تداوم و بومی‌سازی دانش پزشکی اسلامی در ایران دانست؛ پزشکی که علم را با هویت فرهنگی و زبانی ایران پیوند زد و نام او را در تاریخ تمدن ایرانی–اسلامی ماندگار ساخت.
کتاب «سیداسماعیل جرجانی» اثر دکتر علی‌اکبر ولایتی و منتشرشده توسط انتشارات آفتاب، از مجلدات ارزشمند مجموعۀ معرفی مفاخر علم و تمدن اسلامی–ایرانی است که به بررسی دقیق زندگی، آثار و جایگاه علمی جرجانی می‌پردازد.
دکتر ولایتی در این اثر، جرجانی را نه‌فقط یک پزشک بزرگ، بلکه بنیان‌گذار یک مکتب علمی–فرهنگی معرفی می‌کند؛ مکتبی که با فارسی‌نویسی در پزشکی، نقش مهمی در بومی‌سازی دانش طب و گسترش آن در ایران ایفا کرد. کتاب با تمرکز ویژه بر «ذخیرۀ خوارزمشاهی»، ساختار علمی، گستره موضوعی و اهمیت این اثر را به‌عنوان یکی از جامع‌ترین دایره‌المعارف‌های پزشکی اسلامی تحلیل می‌کند.
کتاب «سیداسماعیل جرجانی» تصویری روشن از پیوند علم پزشکی، هویت ایرانی و اندیشه شیعی ارائه می‌دهد و منبعی معتبر برای پژوهشگران تاریخ پزشکی، دانشجویان علوم پزشکی و علاقه‌مندان به مفاخر علمی ایران و اسلام به‌شمار می‌آید.
 
ارسال نظر