دایرهًْالمعارف پزشکی اسلام و ایران: بازنمایی علمی و نظاممند میراث طب اسلامی–ایرانی
دایرهًْالمعارف پزشکی اسلام و ایران تلاشی جامع و روشمند برای بازشناسی و تبیین دانش پزشکی در تمدن اسلام و ایران است؛ دانشی که قرنها در پیوند با حکمت، تجربه، و نیازهای واقعی انسان شکل گرفته و بالیده است. دکتر علیاکبر ولایتی در این اثر، با همکاری جمعی از فرهیختگان و پژوهشگران برجستۀ حوزه تاریخ علم و پزشکی، میکوشد تصویری علمی، مستند و بیطرفانه از واقعیتهای طب اسلامی ارائه دهد و آن را از برداشتهای سطحی یا غیرعلمی پالایش کند.
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
این دانشنامه با ساختاری الفبایی و رویکردی دایرهًْالمعارفی تنظیم شده و مدخلهای آن در ۹ گروه اصلی سامان یافته است:
اعلام و اشخاص، کتابها و تألیفات، گیاهان دارویی، بیماریها، مفاهیم و اصطلاحات، مراکز و سازمانها، داروها، اندامها و ابزار کار پزشکان. چنین دستهبندی دقیقی، دسترسی پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان را به اطلاعات معتبر و منسجم آسان میسازد و نشان میدهد که پزشکی اسلامی–ایرانی، نظامی پیچیده، پویا و مبتنی بر روش علمی بوده است.
کتاب «دایرهًْالمعارف پزشکی اسلام و ایران» اثر دکتر علیاکبر ولایتی و منتشرشده توسط انتشارات آفتاب، یکی از جامعترین آثار مرجع در حوزۀ تاریخ و مبانی پزشکی اسلامی–ایرانی بهشمار میآید. این اثر با بهرهگیری از منابع معتبر تاریخی و علمی، میکوشد سهم واقعی پزشکان، دانشمندان و نهادهای علمی جهان اسلام و ایران را در شکلگیری تمدن پزشکی جهانی نشان دهد.
ویژگی برجستۀ این کتاب، نگاه علمی، منظم و دانشنامهای آن است که از یکسو برای متخصصان و پژوهشگران مرجعی قابل اعتماد فراهم میآورد و از سوی دیگر، برای خوانندۀ عمومی علاقهمند به تاریخ علم، اثری خواندنی و آموزنده محسوب میشود. دکتر ولایتی در این دانشنامه، پزشکی اسلامی را نه بهعنوان دانشی ایستا و تاریخی، بلکه بهمثابۀ میراثی زنده و اثرگذار در سیر تمدن بشری معرفی میکند.
این کتاب، منبعی اساسی برای شناخت جایگاه ایران و جهان اسلام در تاریخ پزشکی و پلی میان میراث علمی گذشته و پژوهشهای معاصر بهشمار میرود.
