عنصری بلخی: ملکالشعرای حسابگر دربار غزنوی و چیرگی عقل بر شاعرانگی
ابوالقاسم حسن بن احمد عنصری بلخی، ملکالشعرای دربار محمود غزنوی، از چهرههای نامدار شعر درباری در آغاز قرن پنجم هجری است؛ شاعری که بیش از آنکه با شور شاعرانگی شناخته شود، با عقلگرایی، حسابگری و مهارت در نظم شهرت یافته است. او شاعری مُلازم شاهِ هندگشای غزنوی بود و چنان در دستگاه قدرت جای داشت که بهگفته منابع، در برابر ده بیت شعر، صد بَرده و بَدره دریافت میکرد؛ نعمتی که بسیاری از شاعران پس از او به آن غبطه خورده اند.
در بخشی از این کتاب میخوانیم:
در تاریخ ادب فارسی، کمتر حکایتی بهاندازۀ داستان کوتاهکردن موی سر ایاز، غلام محمود، و نقش عنصری در فرونشاندن خشم سلطان، آوازه یافته است؛ حکایتی که جایگاه ممتاز او را در دربار و نفوذ کلامش نزد سلطان نشان میدهد. با این همه، عنصری از حیث قوۀ تصویرسازی و عمق تخیل، قصیدهسرایی پرمایه بهشمار نمیآید و حتی برخی او را آغازگر انحطاط در تصویرپردازی شعر فارسی دانستهاند.
عنصری بیش از آنکه شاعرِ احساس و الهام باشد، ناظمی عقلگرا و محاسبهگر است؛ کسی که در شعرش غلبۀ تعقل و استدلال آشکار است و نشانههای شاعرانگی ناب در آن کمتر دیده میشود. از همین رو، جایگاه او در تاریخ ادب فارسی، جایگاه شاعری است که استادیاش در نظم مسلم است، اما شاعرانگیاش محل بحث و تأمل.
کتاب «عنصری بلخی» اثر دکتر علیاکبر ولایتی و منتشرشده توسط انتشارات آفتاب، به بررسی زندگی، شعر و جایگاه ادبی یکی از مهمترین شاعران درباری عصر غزنوی میپردازد. این اثر، عنصری را نه با نگاه ستایشآمیزِ صرف، بلکه با رویکردی تحلیلی و انتقادی در متن مناسبات قدرت، دربار و ادبیات معرفی میکند.
دکتر ولایتی در این کتاب، ضمن تحلیل ویژگیهای سبکی شعر عنصری، به غلبۀ عقلگرایی و نظم بر تخیل شعری در آثار او توجه میدهد و نشان میدهد که چگونه پیوند تنگاتنگ شاعر با قدرت سیاسی، بر محتوای شعر و جایگاه تاریخی او اثر گذاشته است. بررسی حکایات مشهور، میزان نفوذ عنصری در دربار محمود و مقایسۀ او با دیگر شاعران سبک خراسانی، از محورهای مهم این اثر است.
کتاب «عنصری بلخی» منبعی خواندنی و سودمند برای علاقهمندان تاریخ ادبیات فارسی است که میخواهند با چهرهای واقعی، نه اسطورهای از ملکالشعرای غزنوی آشنا شوند و نسبت میان عقل، نظم، قدرت و شاعرانگی را در شعر کلاسیک فارسی بهتر درک کنند.
عنصری بیش از آنکه شاعرِ احساس و الهام باشد، ناظمی عقلگرا و محاسبهگر است؛ کسی که در شعرش غلبۀ تعقل و استدلال آشکار است و نشانههای شاعرانگی ناب در آن کمتر دیده میشود. از همین رو، جایگاه او در تاریخ ادب فارسی، جایگاه شاعری است که استادیاش در نظم مسلم است، اما شاعرانگیاش محل بحث و تأمل.
کتاب «عنصری بلخی» اثر دکتر علیاکبر ولایتی و منتشرشده توسط انتشارات آفتاب، به بررسی زندگی، شعر و جایگاه ادبی یکی از مهمترین شاعران درباری عصر غزنوی میپردازد. این اثر، عنصری را نه با نگاه ستایشآمیزِ صرف، بلکه با رویکردی تحلیلی و انتقادی در متن مناسبات قدرت، دربار و ادبیات معرفی میکند.
دکتر ولایتی در این کتاب، ضمن تحلیل ویژگیهای سبکی شعر عنصری، به غلبۀ عقلگرایی و نظم بر تخیل شعری در آثار او توجه میدهد و نشان میدهد که چگونه پیوند تنگاتنگ شاعر با قدرت سیاسی، بر محتوای شعر و جایگاه تاریخی او اثر گذاشته است. بررسی حکایات مشهور، میزان نفوذ عنصری در دربار محمود و مقایسۀ او با دیگر شاعران سبک خراسانی، از محورهای مهم این اثر است.
کتاب «عنصری بلخی» منبعی خواندنی و سودمند برای علاقهمندان تاریخ ادبیات فارسی است که میخواهند با چهرهای واقعی، نه اسطورهای از ملکالشعرای غزنوی آشنا شوند و نسبت میان عقل، نظم، قدرت و شاعرانگی را در شعر کلاسیک فارسی بهتر درک کنند.
گزارش خطا
پسندها:
0
ارسال نظر
پیشنهاد ها